ژنیکوماستی در بدنسازان چگونه است؟ | علت، پیشگیری و درمان

ژنیکوماستی در بدنسازان چیست؟

 بدن ورزیده و عضلانی، رویای بسیاری از مردان است. اما گاهی، این رویا با پدیده‌ای ناخوشایند به نام ژنیکوماستی (بزرگی سینه در مردان) تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد. ژنیکوماستی در بدنسازان و ورزشکاران به رشد غیر طبیعی بافت غده ای پستان در بدنسازان و ورزشکاران مرد اشاره دارد که می‌تواند به دلیل استفاده از استروئیدهای آنابولیک یا مکمل‌های هورمونی باشد. این مقاله به علل، علائم، درمان‌ و پیشگیری از این اختلال می‌پردازد.

عکس ژنیکوماستی بدنساز حرفه ای مرد ـ کلینیک دکتر محمد حدادی اول

چرا بدنسازان دچار ژنیکوماستی می‌شوند؟

استفاده از استروئیدهای آنابولیک یکی از اصلی‌ترین عوامل ایجاد ژنیکوماستی در بدنسازان و ورزشکاران است. این داروها می‌توانند سطح تستوسترون را افزایش داده و باعث تبدیل آن به استرادیول (هورمون زنانه) شوند. افزایش سطح استرادیول باعث تحریک بافت پستان و رشد غیر طبیعی آن در ورزشکاران می‌شود. مکمل‌های حاوی پروهورمون‌ها می‌توانند به استروژن تبدیل شوند و باعث ژنیکوماستی شوند. مصرف مکمل‌های ورزشی حاوی هورمون‌ های رشد می‌توانند به ژنیکوماستی منجر شود.استروئیدهای آنابولیک، دسته‌ای از ترکیبات هورمونی هستند که به طور مصنوعی ساخته می‌شوند. بدنسازان از این هورمونها برای افزایش توده عضلانی و عضله سازی، بهبود عملکرد و افزایش جذابیت ظاهر فیزیکی استفاده می‌کنند. با این حال، مصرف استروئیدهای آنابولیک می‌تواند با عوارض جانبی جدی نیز همراه باشد. هورمون های مصنوعی با تستوسترون متفاوت هستند. استروئیدهای آنابولیک توانایی بدن را در سنتز پروتئین افزایش می‌دهند و منجر به رشد سریع‌تر عضلات می‌شوند. همچنین، برخی بدنسازان گزارش می‌دهند که مصرف استروئیدها باعث کاهش زمان ریکاوری بعد از تمرینات سنگین می‌شود و انرژی بیشتری برای تمرینات بعدی فراهم می‌کند. ورزشکاران معمولا از آن‌‌ها در دوره‌های خاص تمرینی استفاده می‌کنند تا نتایج سریع‌تری بگیرند. استروییدهای مورداستفاده  ورزشکاران  أنواع مختلف واشکال خوراکی و تزریقی دارند که بدلیل عوارض زیاد و خطرناک میبایست حتما تحت نظر پزشک مصرف شوند.اصطلاح آنابولیک بیشتر به خاصیت رشد و تقویت و عضله سازی و افزایش اشتها و خونسازی مربوط میشود و آندروژنیک بیشتر در ارتباط  با صفات مردانه است مثل کلفت شدن صدا، کاهش چربی، رشد موی بدن و صورت، رشد ارگانهای جنسی مردانه.

 بدنساز حرفه ای آقا با ژنیکوماستی در کلینیک من

تشخیص ژنیکوماستی در بدنسازان

 تشخیص ژنیکوماستی معمولاً بر اساس معاینه فیزیکی و بصورت توده پستانی جدا از بافت عضله کاملا مشخص است. در بیماران مراجعه کننده به کلینیک من اکثرا خط عضله سینه ای بواسطه وجود بافتهای ژنیکوماستی دیده نمیشود. و با وجود ورزشهای هوازی و رژیم های سخت غذایی این مشکل پابرجا میماند. از آزمایش‌های خون برای اندازه‌گیری سطح هورمون‌ها و سونوگرافی یا حتی در مواردی بیوپسی هم ممکن است برای تشخیص دقیق‌تر استفاده شود.

علائم ژنیکوماستی در ورزشکاران و بدنسازان شامل تورم و افزایش حجم بافت سینه یک یا هر دو طرف، حساسیت و درد در ناحیه پستان، و تغییرات در ظاهر سینه و گاهی ترشح از سینه ورزشکار میباشند. این علائم می‌توانند تأثیرات روانی نیز داشته باشند و باعث کاهش اعتماد به نفس و نگرانی‌ از رد شدن در مسابقات بدنسازی باشند.

 عکسی دیگر از بیماران من، بدنساز حرفه ای و مبتلا به ژنیکوماستی در اتاق عمل

تصویری دیگر از یک بدنساز حرفه ای با ژنیکوماستی در کلینیک من

درمان ژنیکوماستی در بدنسازان

1. اولین گام در درمان ژنیکوماستی، قطع مصرف هورمون است
2. دارو درمانی: داروهای آنتی استروژن مانند تاموکسیفن و کلومیفن، مهارکننده های آروماتاز مثل تستولاکتون، لتروزول و آناستروزول
3. جراحی : در مواردی که درمان‌های دیگر موثر نباشند و اندازه ژنیکوماستی بزرگ باشد جراحی می‌تواند برای حذف بافت پستان کارساز باشد.

 پیشگیری از ژنیکوماستی در بدنسازی چگونه است؟

۱. خودداری از مصرف استروئیدهای آنابولیک و مکمل‌های هورمونی:  علاوه بر استروییدهای آنابولیک برخی مکمل‌های ورزشی نیز می‌توانند با ژنیکوماستی در بدنسازان مرتبط باشند. به عنوان مثال، مکمل‌های حاوی پروهورمون‌ها می‌توانند به استروژن تبدیل شوند و باعث ژنیکوماستی شوند. مکمل‌های دیگری که ممکن است با ژنیکوماستی مرتبط باشند عبارتند از :  کراتین،گلوتامین،بتا،آلانین،HMB،ZMA

۲. رعایت یک رژیم غذایی سالم و متعادل

۳. تمرینات ورزشی منظم بدون استفاده از هورمون و مکمل

نتیجه‌گیری

ژنیکوماستی در بدنسازان می‌تواند به دلیل استفاده از استروئیدهای آنابولیک و مکمل‌های هورمونی رخ دهد و علائم فیزیکی و روانی قابل توجهی داشته باشد. با توجه به عوارض و مشکلات مرتبط با ژنیکوماستی، بدنسازان باید از مصرف این مواد خودداری کرده و به دنبال روش‌های سالم و ایمن برای تقویت بدن خود باشند. تشخیص و درمان زودهنگام می‌تواند به بهبود علائم و کاهش تاثیرات منفی ژنیکوماستی کمک کند.

پرسش‌های متداول:

آیا ژنیکوماستی در بدنسازان شایع است؟ 

بله، ژنیکوماستی در بدنسازان به دلیل تغییرات هورمونی ناشی از مصرف استروئیدها و مکمل‌های ورزشی، شایع‌تر است.

آیا ژنیکوماستی در بدنسازان خطرناک است؟ 

ژنیکوماستی به خودی خود خطرناک نیست، اما گاهی می‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌های زمینه‌ای و برخی از سرطانها باشد. 

چگونه می‌توان از ژنیکوماستی در بدنسازان پیشگیری کرد؟ 

اجتناب از مصرف استروئیدها و مکمل‌های ورزشی، رعایت رژیم غذایی سالم و متعادل، ورزش منظم و مشاوره با پزشک.

آیا ژنیکوماستی در بدنسازان قابل درمان است؟ 

بله، ژنیکوماستی در بدنسازان قابل درمان است. درمان ممکن است شامل درمان دارویی، تغییر سبک زندگی یا عمل جراحی  باشد.

کدام روش درمان ژنیکوماستی در بدنسازان بهتر است؟ 

بهترین روش درمان ژنیکوماستی در بدنسازان به شدت و علت آن بستگی دارد. پزشک شما می‌تواند بهترین روش درمان را برای شما تعیین کند.

آیا جراحی ژنیکوماستی در بدنسازان عوارض دارد؟ 

جراحی ژنیکوماستی مانند هر جراحی دیگری، با عوارضی مانند عفونت، خونریزی و عوارض بیهوشی همراه است. با این حال شیوع این عوارض کم است و با انتخاب یک تیم جراحی و بیهوشی مجرب در بیمارستان ایده آل و با رعایت مراقبت‌های قبل ، حین و پس از جراحی، می‌توان خطر آنها را کاهش داد.

تجربه نویسنده( دکتر محمد حدادی اول):

در  طول سالها تجربه کاری من همواره عمل ژنیکوماستی بدنسازان جزو  عمل های دشوار بوده است. علاوه بر نیاز به برش کوچک جهت حصول نهایت زیبایی، ذاتا این نوع بافت دارای فیبروز و بافتهای غده ای فراوان است که انجام عمل را برای جراح سخت میکند. لیپوساکشن نیز برای درمان کارایی چندانی نداشته است.